De omloop van Vlaanderen 1945!
Een verhaal vol modder, moed en miserie…
Het is de tijd van de Vlaamse koersen, daarom dit verhaal van meester Luc Vandevelde. U ziet op de foto de echte winnaar Jean Bogaerts van de eerste Ronde van Vlaanderen (1945). Gekruid met een vleugje humor (natuurlijk). Wielerliefhebbers kunnen ook nog eens terecht voor een stukje wielergeschiedenis uit ons archief (in dit geval volledig fictief). Het stukje draagt als titel : Eindelijk weer koers (19 februari 2023). Zoals meester Luc het al eerder omschreef: “Het had de waarheid kunnen zijn!”
De ochtend van de start
Het was 25 maart 1945, een frisse zondagochtend waarop de geur van natte aarde en halfbakken oorlogskoffie door de straten van Gent zweefde. De stad was nog maar net bevrijd, maar de wielerlief-
hebbers stonden alweer rijen dik aan de start. Sommigen met vlaggen, anderen met jenever, want het was koud, en patriottisme alleen warmt een mens niet op.
De renners stonden te trillen aan de startlijn, niet alleen van de kou, maar ook van de spanning. De oorlog had hen mager gemaakt, maar hun goesting om te koersen was groter dan ooit. De start werd gegeven met een fluitsignaal dat klonk alsof het al sinds 1940 in een lade had liggen roesten.
De koers trekt zich op gang
De eerste kilometers waren een strijd tegen de wind, de kasseien en de occasionele kip die nog
niet doorhad dat de vrede was teruggekeerd. De renners dokkerden door Oost-Vlaanderen, waar
de toeschouwers hen aanmoedigden met kreten als:
“Allez mannen, ’t is gelijk vroeger! Alleen de Duitsers ontbreken nog!”
Ledegem: waar de koers even ontspoorde
Toen het peloton richting West-Vlaanderen trok, kwam het – zoals in die tijd wel vaker – door Ledegem. En daar, beste lezer, gebeurde het onvermijdelijke. Aan café De Lijmpot (De Reisduif) stond een groepje Ledegemnaren al van ’s morgens vroeg buiten. Niet om de koers te zien, maar omdat de herbergier had beslist dat de bevrijding nog steeds gevierd moest worden. Toen de renners eraan kwamen, begon iemand enthousiast te roepen: “Allez mannen, ’t is gelijk vroeger! Alleen de Duitsers ontbreken nog!”
De renners kwamen eraan en nog iemand begon enthousiast te roepen: “Ze zijn daar! Ze zijn daar! Geef ze plaats!”
Maar de menigte had net iets te veel jenever op om te beseffen dat plaats geven niet betekent op
de weg gaan staan om beter te zien. Het gevolg: een kleine valpartij waarbij drie renners in een
hoop stro terechtkwamen dat daar lag voor… ja, niemand wist eigenlijk waarom.
Een oude boer riep nog:
“Laat ze liggen, ’t is goed voor de spieren!” Gelukkig konden ze weer verder, al was één renner zijn
drinkbus kwijt en een ander zijn waardigheid.
Militair verkeer en andere obstakels
Omdat de oorlog nog niet helemaal voorbij was, moesten de renners af en toe stoppen voor een militair konvooi. Een Amerikaanse jeep reed zelfs een stukje mee, tot de chauffeur besefte dat hij niet
deelnam aan de koers maar aan het verkeer.
De aankomst in Gent
Na een heroïsche tocht vol modder, chaos en Ledegemse ambiance, kwamen de renners terug
aan in Gent. De winnaar werd Jean Bogaerts, die volgens de overlevering nog nooit zo hard had
gereden… niet om te winnen, maar om weg te raken van een hond die hem kilometerslang had
achtervolgd. Toen hij over de streep kwam, zei hij: “Ik heb niet gewonnen, ik ben ontsnapt.”
De nasleep
De toeschouwers vierden de aankomst alsof België net opnieuw onafhankelijk was geworden. De
renners kregen bloemen, applaus en een stevige pint. En in Ledegem vertelde men nog jaren
later: “Weet ge nog, die koers van ’45? Ze zijn hier gevallen, maar ’t was niet onze schuld. ’t Was de jenever!”
Luc Vandevelde
